Presentatie

Ik bewaar grote acties voor wat betreft de modelbaan meestal voor de zomer. Ik weet eigenlijk niet waarom. Misschien omdat het gemakkelijker is. Als er gezaagd moet worden, dan kan dat gewoon buiten. Ik had nog geen frieslijst en achtergrond. En dat terwijl ik in de modelbaan boeken en tijdschriften toch lees dat deze zó belangrijk zijn voor de presentatie. Maar goed, het is ook niet zo gemakkelijk om daar direct mee te beginnen. Als je al direct een frieslijst bouwt dan stoot je steeds je hoofd als je aan de baan werkt (een frieslijst is een lijst voor de modelbaan, die er als het ware een kijkdoos van maakt). voor de lijst gebruikte ik 15 cm hoge en 1 cm dikke multiplex op een afstand van 30 cm boven de baan.

Verder moest er een achtergrond komen. Daarvan ben ik er nu achter dat je dat eigenlijk veel eerder moet maken. Nu moet ik deze voor het schilderen steeds voorzichtig over de baan heen tillen, waarbij ik erg moet uitkijken dat ik niets stuk maak. De hoogte van de achtergrond is 38 cm. De combinatie van de hoogte en de hoogte van de frieslijst is belangrijk. Je moet voorkomen dat je toch over de achtergrond heen kijkt als je ervoor staat. Ik heb Canvas Board van Talens gebruikt. Materiaal dat in winkels met schildersbenodigd- heden wordt verkocht. Het board is gemaakt van MDF waarop katoen is gespannen. Je kunt ze op maat zagen als je wilt. De platen heb ik aan elkaar gemaakt door er aan de achterkant met houtlijm vertikaal stroken triplex op te lijmen en vervolgens horizontaal twee latten te schroeven. De naden heb ik aan de voorkant met Talens extra heavy gel medium dicht gekit. Dat was redelijk veel werk, want de gel krimpt steeds erg. Door de platen vlak naast de naden steeds met schilders afplakband af te plakken kon ik voorkomen dat er een heel plakkaat "kit" aan de voorkant zichtbaar werd. Het schilderen van de achtergrond beschrijf ik later. Ik ben er nog steeds mee aan het knoeien. Gelukkig is er net een artikeltje in Rail Magazine (246) aan gewijd.

En dan de verlichting. Ik heb hiervoor TL verlichting van IKEA gekocht (4x40 cm) en deze direct aan de binnenkant van de frieslijst gemonteerd. De kleur is belangrijk. TL buizen zijn er diverse kleuren. uiteindelijk kwam ik tot de conclusie dat de standaard kleur (827, gloeilamp kleur) het beste voldoet in combinatie met 5x20 W halogeen verlichting. De TL verlichting zorgt voor een gelijkmatige belichting. De halogeen lampen zorgen ervoor dat het net lijkt of de zon schijnt. Mijn baan ziet er nu al weer een stuk beter uit.

Overweg voor Märklin rails met nietjes!

Altijd lastig, hoe maak je een overweg voor Märklin rails. Je kunt overwegen kopen, maar er een zelf maken is natuurlijk veel leuker. Bovendien je hebt landweggetjes, waar zo'n moderne overweg helemaal niet bij past. En zo'n idyllische overgang met een Nederlands Andreaskruis is niet beschikbaar in het standaard assortiment. Dus daarom ben ik zelf aan de gang gegaan. Het probleem is natuurlijk de middengeleider de zogenaamde puko's van Märklin, en als je iets hebt bedacht, dan moet je ook nog zorgen dat het sleepcontact er overheen wil. De locomotief mag niet blijven steken. Mijn doelstelling was dat hij er ook kruipend overheen moet kunnen. Er zijn voorbeelden uitgewerkt waarbij er een koperdraadje over de een plankje wordt gelegd, maar dat vond ik er niet mooi uit zien. Ik kwam op het idee om stalen nietjes te gebruiken en dat werkte erg goed.

De nietjes zijn 2 cm lang. Afhankelijk van de breedte van de weg heb je er drie of vier nodig. Aan de uiteinde soldeer je een stuk elektriciteitsdraad. Vervolgens boor je een gat tussen de bielzen waar het draadje met de ene poot van het nietje, gemakkelijk, maar nog enigszins stroef doorheen gaat. Met een hamertje sla je het nietje vast. De nietjes zet je zo diep weg dat de locomotieven er goed overheen gaan. Onder de baan bevestig je de draadjes aan elkaar. Vervolgens vul je de delen tussen nietjes en rails op met stukjes schaalhout en schilder en verouder je de latjes zodat ze een grijzige kleur krijgen (op de foto is dat nog niet gebeurt). Dat doe je met Humbrol 110 en vervolgens dry brushen met witte acrylverf. Houd de nietjes wel vrij van verf! De Andreas kruizen zijn van Henkens en de wegdelen zijn van gips wegdelen van Anita Decor.

Superen Märklin wissels

De wissels van Märklin zijn niet erg mooi. Afgezien van de net iets te scherpe hoek, zitten er stukken plastic tussen de bielzen, en de bovengrondse wisselsteller is wat grof en on-Nederlands. Daar gaan we verbetering in aanbrengen. Verder wil ik een electrische aandrijving. Voor de aandrijving gebruik ik die voor de C-rails. Uit ervaring weet ik dat die vrij stil is en dat er een terugmeldfunctie in zit, zodat ik later kan zien of de wissel op rechtdoor of afslaand staat. Zie hier het eindresultaat.

De wisselaandrijving -- Stap 1

Märklin verkoopt ondergrondse wisselaandrijving sets. Daarvan heb ik er een aangeschaft om te zien hoe het werkt. Maar ik vond ze ook wel prijzig. Ik heb daarom, nadat de eerst af was, de volgende gewoon zelf gemaakt. Je hebt er overigens wel minimaal één nodig, want er zit een sjabloon bij om op de juiste plaats een gat in de baan te boren.

Volg voorzover mogelijk de instructie van Märklin, maar maak dan met behulp van stukjes styreen een bakje waar het aansluitbeugeltje waarvan er bij de Märklin onderaandrijvingset meerdere worden meegeleverd, en werk het met twee stukjes schaalhout zodanig van boven af dat het lijkt alsof het beugeltje tussen twee bielzen heen en weer beweegt.

De wisselaandrijving -- Stap 2

Maak met behulp van een plaatje styreen en een figuurzaag een waaiervormige plaat. Je zou dit ook van messing kunnen maken (dit kan je ook gewoon met een fijne figuurzaag uitzagen). Vervolgens boor, zaag en vijl je twee kleine boogjes in het styreen en boor je nog een gat voor het draaipunt. Tenslotte neem je één van de koperen buisjes uit een kroonsteentje en lijmt die met twee componenten lijm goed vast. In het geval dat je het geheel in messing gaat uitvoeren, kan je dit beter solderen.


















Nu neem je twee stukjes verend staal (ø 1mm) en je buigt daar twee haakse hoeken van. De twee hoeken schroef je vast in het messing kroonsteenbuisje zodat je een beugel hebt om bovengronds de wissel te bedienen en ondergronds één voor de wisselaandrijving.
Schroef het geheel op de juiste wijze onder de baan. De schroefjes moeten zo worden aangedraaid dat het plastic plaatje enige wrijving ondervindt, maar ook niet te strak.

De afwerking aan de bovenzijde

Met een mesje heb ik alle overtollige plastic delen weggsneden, ook het stuk tussen de rails. Het lastigste stuk is het plastic dat tussen de biels en de rails zit. Ik wilde namelijk een visuele trekstang aanbrengen, die moet daar doorheen. De gaatjes in de wissel, bedoeld om de wisselsteller aan te sluiten heb ik opgevuld met stukjes styreen. Vervolgens ballast aanbrengen en tussen de bewegende delen wat fijn bruin zand. Tenslotte alles schilderen. Dat is een heel ander gezicht vind je niet?

Sporenplan

Dit is het baanplan van mijn versie van de NdSM, met als station Oppeneer. Het was niet mijn bedoeling een stuk van de spoorlijn Alkmaar - Warmenhuizen - Schagen exact na te bouwen. Ik wilde een baan creeren met rangeermogelijkheden. Het station moest wel overeenkomsten hebben met de lijn. Het sporenplan lijkt op dat van Schoorl, maar ik heb er een lokloods bijgeplaatst. Verder is het nu een eindstation geworden. Bij het station van Schoorl liep het spoor links door.

Fiddle yard

Aan het uiteinde van de spoorbaan heb ik een fiddle yard aangelegd om ruimte te besparen. De lengte per spoor is ongeveer 1 meter zodat er een loc met 7 kleine goederenwagons op past. Via een "muizengat" rijdt de trein de rommeltuin binnen. Als er een locomotief met 4 wagons binnen komt rijden kan je ze afkoppelen, de schuiflade verplaatsen en weer voor de wagons plaatsen zonder de wagons of locomotief van van de baan te nemen.

Door middel van houten blokjes (1,7 x 2,7 cm dik) wordt de schuifbak in positie gehouden. De schuiflade is gebouwd met behulp van ladegeleiders van de bouwmarkt.

De fiddle yard is gebouwd met 9 mm multiplex. De 4 mm dikke kurklaag onder de rails ligt los, maar de rails is vastgespijkerd. Op deze manier vershuift het niet en is er ook bijna geen contactlawaai.